Skip to main content

Buaiteoirí an ghradaim 'Eolaí Óg BT'

Buaiteoirí an ghradaim 'Eolaí Óg BT'

Diarmuid Curtin (ar chlé), an múinteoir Donal Enright (sa lár) agus Jack O'Connor (ar dheis) leis na feirmeoirí Memory Pemba agus Alick Bamusse i sráidbhaile Kwitanda, Balaka. Buíochas: Gorta Self Help Africa

I gcás beirt déagóirí as Luimneach a thug leo an duais a bhí urraithe ag Cúnamh Éireann ag Taispeántas Eolaithe Óga BT na bliana seo caite, bhí an deis acu a n-aireagán a thástáil ar chuairt staidéir a thug siad le déanaí ar an Afraic leis an ngníomhaireacht forbartha Gorta-Self Help Africa.


Toisc gurb iad a rug leo an gradam a bhí urraithe ag Cúnamh Éireann i leith na hEolaíochta don Fhorbairt ag an bhféile eolaíochta do scoláirí, bhuaigh Diarmuid Curtin, Jack O'Connor agus a múinteoir Donal Enright sparánacht taistil ó Chúnamh Éireann chun taisteal chuig an Mhaláiv ar thuras bliantúil na scoileanna, arna eagrú ag an Aonad Oideachais Forbartha de chuid Gorta-Self Help Africa.


Le linn na cuairte, bhí an deis ag na buachaillí, a bhíodh ag freastal ar Choláiste Dheasumhan, sa Chaisleán Nua, tástáil allamuigh a dhéanamh ar a dtionscadal – curadóir síolta saincheaptha d'fheirmeoirí.

Thaistil Diarmuid agus Jack chuig Lilongwe, príomhchathair na Maláive, agus ar aghaidh go dtí ceantar Balaka i ndeisceart na tíre fo-Shaháraí sin, agus thaispeáin siad an curadóir do ghrúpaí feirmeoirí a dtacaíonn Gorta-Self Help Africa leo, rinne siad cur i láthair do mhic léinn ag ceann de na coláistí eolaíochta talmhaíochta is mó sa Mhaláiv, agus bhuail siad le hAmbasadóir na hÉireann chun na Maláive, an tUasal Gerry Cunningham.

"Leis an nGradam i leith na hEolaíochta don Fhorbairt – a eagraíonn Cúnamh Éireann agus Gorta-Self Help Africa gach bliain – tugtar luach saothair don tionscadal ó thaispeántas Eolaithe Óga BT is fearr a théann i ngleic le dúshlán nó fadhb éigin a bhíonn le sárú ag pobail sa taobh theas den domhan. Le linn an turais go dtí an Mhaláiv, bhí an deis ag na buaiteoirí scrúdú a dhéanamh ar conas a d'fhéadfadh a dtionscadal eolaíochta dea-thionchar a imirt i ndáiríre ar shaol daoine i gceantair thuaithe san Afraic," mar a mhínigh Dorothy Jacob, comhordaitheoir an chláir Oideachais Forbartha de chuid Gorta-Self Help Africa.


"Thugamar cuairt ar fheirmeoirí a bhfuil oiliúint á cur orthu i dtaobh talmhaíocht chaomhnaithe," a dúirt Diarmuid Curtin, agus é ag smaoineamh siar ar an turas. "Bhí an deis againn ár ngléas a thaispeáint dóibh agus a gcuid tuairimí faoi a chloisteáil."


Cuireadh an-spéis sa churadóir miotail a rinne na scoláirí – ar féidir leis am agus obair a spáráil agus síolta a chur go cruinn – i measc na bpobal feirmeoireachta ar tugadh cuairt orthu.
"Bhí imní éigean orainn faoin nglacadh a bheadh ag na feirmeoirí leis an ngléas, mar gur athrú cultúrtha é i gcomparáid leis na bealaí traidisiúnta atá acu chun síolta a chur. Bhí iontas orm a fheiceáil go raibh an-ghlacadh acu leis agus bhí áthas orainn a gcuid tuairimí a chloisteáil," a mhínigh Diarmuid Curtin.


"Ceann de na rudaí ba phraiticiúla a chualamar ná nach mbeadh fáil ar phraghas réasúnta sa cheantar ar an miotail a d'úsáideamar, agus gurbh éasca dóibh leas a bhaint as bambú nó plaisteach, toisc go bhfágfadh na hábhair sin ní ba shaoire agus ní b'éasca é an gléas a chothabháil", a dúirt Jack O'Connor.

"Bhíomar beagán faiteach ar dtús agus muid inár seasamh suas os comhair na mac léinn sin atá ag gabháil don talmhaíocht sa Mhaláiv. Spreag ár dtionscadal an grúpa go mór, áfach, agus léirigh siad dúinn an méid a d'fhéadfaimis a bhaint amach i ndáiríre leis an gcuradóir. Bhí sé úsáideach a dtuairimí a chloisteáil ó thaobh na talmhaíochta agus na hinnealtóireachta," a mhínigh Jack O'Connor.


Chomh maith le tástáil a dhéanamh ar a ngléas gradamach agus aiseolas a fháil ó dhaoine ar an láthair, bhí sé i gceist gur deis a bheadh sa turas do na scoláirí Éireannacha an Afraic a fheiceáil lena súile féin, agus níos mó a fhoghlaim faoi na dúshláin a bhíonn le sárú ag daoine ó lá go lá, a mhínigh Dorothy Jacob. "Is mian linn tuiscintí a dhoimhniú agus réamhthuiscintí a cheistiú," a dúirt sí.


"Ba chúis iontais dom a nuálaí atá na feirmeoirí sa Mhaláiv. Thugamar cuairt ar ghrúpaí a bheangaigh crainn torthaí, agus bhí feirmeoirí eile i mbun idirchuraíochta ar mhaithe leis an ithir. Tá cúrsaí trádála ag teacht chun cinn freisin; ní díreach á mbeathú féin a bhíonn na feirmeoirí anois ach ag díol na mbarr a bhíonn le spáráil acu," arsa Jack O'Connor.
"Chuaigh an meon pobail láidir ina measc i bhfeidhm go mór orm. B'fhial an fháilte a cuireadh romhainn feadh an bhealaigh. Ní hiontas ar bith go bhfuil ainm in airde ar an Maláiv – croí lách na hAfraice!" a dúirt Diarmuid Curtin.


Nuair a bhí an turas thart, tús nua a bhí ann don bheirt scoláirí, atá ag brath dul ag obair ar mhúnla nua don churadóir, ar bhonn an mhéid a d'fhoghlaim siad sa Mhaláiv. Tá sé ina uaillmhian ag an mbeirt go mbeidh an gléas á úsáid ar an láthair sna blianta beaga atá romhainn. "Rinneamar teagmhálaithe iontacha trí Ambasáid na hÉireann, tríd an Ollscoil agus trí Gorta-Self Help Africa. Nuair a thiocfaimid ar ais go hÉirinn, cuirfimid an comhrá ar bun agus feicimid cá dtabharfaidh an bóthar sin muid!" a dúirt Jack O'Connor mar fhocal scoir.

« Previous Item |